Branża mięsna potrzebuje biogazowni

Ułatwienia w budowie biogazowni rolniczych, w tym również na terenie należącym do zakładu przetwórczego, nie tylko mogą stanowić stabilne źródło energii, ale przede wszystkim możliwość zagospodarowania różnego rodzaju produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego.

Gazeta “Polskie Mięso”: Zdaniem przedstawicieli ukraińskiego ministerstwa rolnictwa, cytuję „dzięki importowi milionów ton zbóż z Ukrainy do Polski, nasza branża drobiarska (ale i hodowli bydła i wieprzowiny) odnotowała w ostatnim roku wyraźny wzrost, a w kwietniu bieżącego roku ceny prosiąt rodowodowych ze szkółek hodowlanych w Niemczech przekroczyły 100 euro za sztukę. To ponad dwukrotnie więcej niż rok temu. Polacy nie tylko skupują prosięta w całej Europie, ale również stali się liderami w eksporcie kurczaków”. Tymczasem Polacy tracą kontrakty, które utrzymywali przez wiele lat. Jak Ministerstwo Rolnictwa ocenia tezę Ukraińców o wyjątkowych korzyściach dla polskiej produkcji żywności, jakie ma nieść import surowców z Ukrainy?

Janusz Kowalski: Jeszcze przed wybuchem wojny Ukraina mogła korzystać z wielu preferencji w dostępie do unijnego rynku, w tym dla zbóż (tj. po zerowych stawkach celnych w przypadku np. kukurydzy czy pszenicy wysokiej jakości), jednak nie korzystano z nich w dużym stopniu, ponieważ funkcjonowały tradycyjne drogi wywozu ukraińskiego ziarna i innych produktów rolnych drogą morską. Poza tym konkurencyjność cenowa ziarna ukraińskiego na rynku polskim nie była aż tak znacząca.

Po wybuchu wojny odnotowano gwałtowne wzrosty cen m.in. zbóż i rzepaku zarówno na rynku światowym jak i w Europie, w tym w Polsce, które latem 2022 r. osiągnęły historycznie wysokie, nienotowane nigdy wcześniej poziomy, a następnie zaczęły spadać. Wzrosty cen były wywołane paniką na rynku spowodowaną wybuchem wojny na Ukrainie. Trzeba pamiętać, że ceny zbóż mają wpływ na koszty produkcji w innych sektorach, w tym m.in. w sektorze produkcji zwierzęcej (ceny pasz), czy młynarstwie (ceny surowca do produkcji mąki), a także na ceny produktów wytwarzanych przez te sektory. Obecnie ceny zbóż, pomimo znaczących spadków od lata 2022 roku są na poziomie zbliżonym do cen z maja 2021 roku, niemniej jednak znacząco wzrosły koszty produkcji zarówno w sektorze zbożowym jak i produkcji zwierzęcej.

Polska jest dużym producentem i eksporterem netto zbóż. To głównie z tego krajowego potencjału produkcyjnego korzystają wszystkie sektory produkcji zwierzęcej. Polska od lat jest liderem w produkcji mięsa drobiowego w UE i eksporterem netto na tym rynku. Wartość eksportu mięsa drobiowego w 2022 roku wyniosła 4 282,9 mln euro (+56,8% r/r), wielkość natomiast 1 585,9 tys. ton (+7,1% r/r). Jeżeli chodzi o rynek wieprzowiny, należy zauważyć, że produkcja mięsa wieprzowego w 2022 roku odnotowała wyraźne spadki zarówno w Polsce, jak również na rynku Unii Europejskiej, w tym na rynkach głównych producentów wieprzowiny w UE. Średnio w UE w 2022 roku produkcja wieprzowiny była niższa o 5,7% r/r (w Polsce -9,1%, w Niemczech -9,7%, w Danii -6,6% w Hiszpanii -2,2%). Wysokie ceny prosiąt notowane są na cały rynku UE. W Niemczech wynikają ze znaczącego spadku pogłowia loch w tym kraju (-12% w 2022 r. r/r) i pogłowia świń ogółem a nie z zapotrzebowania polskich producentów. Polska prosięta i warchlaki kupuje głównie w Danii, a nie w Niemczech. Z Dani pochodzi 95% ogółu prosiąt i warchlaków importowanych do Polski.

Komisja Europejska ogranicza środki budżetowe na promocję promocji mięsa, zrównując produkcję mięsa z np. przemysłem wydobywczym, innym wyzwaniem jest ograniczanie powierzchni gruntów rolnych w produkcji rolnej, ustawa odorowa, ASF, jak Ministerstwo Rolnictwa priorytetyzuje wyzwania dla rolników, hodowców i przetwórców?

Polska stale podkreśla, że nadrzędnym celem rolnictwa jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego, a stawianie zbyt ambitnych celów może ograniczyć produkcję rolną w Unii Europejskiej i zmniejszyć wkład w globalne bezpieczeństwo żywnościowe. Bezpieczeństwo żywnościowe i produkcja rolna są głównym celem Wspólnej Polityki Rolnej. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego wiąże się ze zwiększeniem produktywności, przy jednoczesnym podejmowaniu działań na rzecz łagodzenia zmian klimatycznych i mierzeniu się z ograniczeniami w zakresie zasobów naturalnych. Polska wnioskuje, aby w podejmowanych działaniach zadbać o równowagę między celami bezpieczeństwa żywnościowego i odpowiedniego poziomu produkcji żywności w UE, a ambitnymi celami transformacji sektora rolnego na bardziej przyjazny dla środowiska ponieważ podnoszenie wymagań dla rolników w Unii może prowadzić do zaprzestania produkcji rolnej w Unii Europejskiej.

W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi powstał projekt ustawy o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, co może stanowić duże wyzwanie i pomoc dla przetwórstwa rolno-spożywczego. Jakie są jej losy i jak może to pomóc ubojniom i przetwórcom mięsa?

Ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu została przyjęta przez Sejm w dniu 26 maja bieżącego roku i została skierowana do dalszych prac w Senacie. Mamy nadzieję, że ustawa jeszcze w lipcu zostanie skierowana do podpisu Prezydenta i następie zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw. Branża mięsna, jak całe przetwórstwo rolno-spożywcze potrzebuje stabilnych źródeł energii. Ułatwienia w budowie biogazowni rolniczych, w tym również na terenie należącym do zakładu przetwórczego, nie tylko mogą stanowić stabilne źródło energii, ale przede wszystkim możliwość zagospodarowania różnego rodzaju produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Dzięki temu będzie można obniżyć koszty działalności związane z utylizacją odpadów. Dodatkowo produkt pofermentacyjny z biogazowni rolniczej wykorzystującej jedynie produkty uboczne będzie miał prostsze zasady rolniczego zagospodarowania bez konieczności stosowania przepisów odpadowych lub rejestracji nawozu czy środka poprawiającego właściwości gleby

Źródło: Polskie Mięso