Interpelacja w sprawie skutków opłaty środowiskowej dla przedsiębiorców korzystających z samochodów spalinowych

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 18 sierpnia 2025 roku w sprawie skutków gospodarczych i społecznych wprowadzenia nowych ograniczeń podatkowych oraz opłaty środowiskowej dla przedsiębiorców korzystających z samochodów spalinowych.

Po raz kolejny rząd, pod przykrywką „dostosowania polskich regulacji do standardów unijnych“, uderza w polskich przedsiębiorców i zwykłych obywateli. Od 1 stycznia 2026 roku wejdą w życie przepisy, które ograniczą możliwość odliczania kosztów związanych z użytkowaniem samochodów firmowych – w tym także przez osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Zapowiadana jest również nowa opłata środowiskowa, kolejny podatek ukryty pod ekologicznym hasłem, której wysokość ma być zależna od norm emisji spalin, pojemności silnika i rodzaju paliwa. Wyjątek obejmie jedynie nieliczne firmy, które posiadają jeden pojazd.

To kolejny cios wymierzony w polską gospodarkę, w mikro i małe przedsiębiorstwa, które stanowią fundament naszego narodowego dorobku. Zamiast realnie wspierać ludzi ciężko pracujących, rząd idzie drogą unijnej biurokracji, narzucając kolejne obciążenia, które doprowadzą wielu przedsiębiorców na skraj bankructwa. Polacy mają prawo wiedzieć, dlaczego są traktowani jak dojna krowa fiskusa i dlaczego znowu muszą płacić za ideologiczne eksperymenty Brukseli.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie dokładnie limity odliczeń kosztów związanych z użytkowaniem samochodów firmowych wejdą w życie od 1 stycznia 2026 roku?
   
2. Na jakiej podstawie dokonano wyliczeń dotyczących nowych limitów i jakie kryteria zastosowano przy ich ustalaniu?
   
3. Czy rząd przeprowadził analizy wpływu nowych przepisów na sektor mikro, małych i średnich przedsiębiorstw oraz osoby samozatrudnione, a jeśli tak – jakie są wyniki tych analiz?
   
   
4. Jakie przewidywane są skutki gospodarcze wprowadzenia nowej opłaty środowiskowej dla przedsiębiorców z poszczególnych branż, zwłaszcza transportowej, usługowej i handlowej?
   
5. Czy rząd planuje wprowadzenie mechanizmów ochronnych dla najmniejszych firm, które w praktyce nie mają możliwości rezygnacji z użytkowania samochodu spalinowego?
   
6. Jakie są zakładane cele środowiskowe wprowadzenia ograniczeń i opłat i w jaki sposób będzie oceniana ich skuteczność w zakresie redukcji emisji CO₂ i innych zanieczyszczeń?
   
7. Czy przewidziane jest stopniowe wprowadzanie nowych regulacji, aby przedsiębiorcy mieli czas na dostosowanie się do zmienionych zasad?
   
8. Czy rząd planuje wprowadzenie systemu wsparcia, np. dopłat lub ulg podatkowych, umożliwiających przedsiębiorcom zakup samochodów niskoemisyjnych lub elektrycznych?
   
9. Czy rozważano alternatywne rozwiązania, które pozwoliłyby na realizację celów środowiskowych bez nadmiernego obciążania przedsiębiorców, np. system bonusów za stopniowe wycofywanie starszych aut?
   
10. W jaki sposób nowe przepisy będą egzekwowane i jakie procedury kontrolne zostaną wdrożone wobec przedsiębiorców?
    
11. Czy rząd planuje konsultacje społeczne z przedstawicielami sektora MSP przed wejściem w życie nowych przepisów, aby uwzględnić głos przedsiębiorców w ostatecznym kształcie regulacji?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 29 września 2025 roku:

Ad 1
Na wstępie uprzejmie informuję, że ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła zmiany w zakresie limitu wydatków na samochód osobowy zaliczanych do kosztów podatkowych poprzez odpisy amortyzacyjne. Limit wysokości odpisów amortyzacyjnych będzie uzależniony od wielkości emisji dwutlenku węgla CO₂ silnika spalinowego samochodu osobowego. Zmiany te wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Zatem limit 150 000 zł będzie dotyczył odpisów amortyzacyjnych, jeżeli emisja CO₂ silnika spalinowego samochodu osobowego będzie wynosiła mniej niż 50 g na kilometr. Jeżeli emisja CO₂ silnika spalinowego samochodu osobowego będzie równa lub wyższa niż 50 g na kilometr, limit odpisów amortyzacyjnych będzie wynosił 100 000 zł. Na niezmienionym poziomie w wysokości 225 000 zł pozostanie limit odpisów amortyzacyjnych dla samochodów osobowych będących pojazdami elektrycznymi oraz samochodów osobowych napędzanych wodorem (art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy PIT oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy CIT).

Analogiczne limity znajdą zastosowanie do dotyczących samochodu osobowego opłat wynikających z umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze (art. 23 ust. 1 pkt 47a ustawy PIT oraz art. 16 ust. 1 pkt 49a ustawy CIT). Ponadto należy podkreślić, że nowe regulacje znajdą zastosowanie do pojazdów wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podatnika od 1 stycznia 2026 r. Natomiast do samochodów osobowych wprowadzonych do ewidencji przed 1 stycznia 2026 r. będą miały zastosowanie dotychczasowe regulacje.

Ad 2
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wskazane przepisy w zakresie zasad amortyzacji pojazdów niskoemisyjnych zostały uchwalone już w 2021 r. Celem ustawodawcy przy określeniu zasad korzystniejszej amortyzacji dla pojazdów niskoemisyjnych, w których przewidziano uzależnienie wysokości limitu amortyzacji od wielkości emisji CO₂, jest promowanie niskoemisyjnych środków transportu.

Zaproponowane rozwiązanie wprowadza zachętę dla przedsiębiorców do sukcesywnej wymiany flot pojazdów spalinowych na pojazdy niskoemisyjne. Przepisy wprowadzają czytelne, długofalowe rozwiązanie, które gwarantuje pewność prawną i ułatwia zarządzanie flotami. Jednocześnie ustawa daje podatnikom czas na dostosowanie procesu przechodzenia na transport niskoemisyjny do strategii prowadzenia działalności gospodarczej. Preferencyjne traktowanie pojazdów niskoemisyjnych ma też zrównoważyć ich wyższą cenę w stosunku do spalinowych. Działania te przyczynią się do szybszego rozwoju niskoemisyjnego transportu.

Ad 3
W procesie opracowywania założeń takie analizy zostały przeprowadzone. W kontekście opłaty środowiskowej wskazują one, że jej wysokość będzie niewielka i nie będzie znacznym obciążeniem finansowym dla przedsiębiorców, zwłaszcza w porównaniu z całkowitymi kosztami eksploatacji pojazdu. Przyjęto rozwiązania minimalizujące wpływ na mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa.

Ad 4
Aktualnie nie są prowadzone prace nad wprowadzaniem nowej opłaty środowiskowej. Istniejąca opłata, jeśli będzie zmieniona, została tak skonstruowana, aby jej wpływ na koszty działalności gospodarczej był minimalny. Dochody z niej będą przeznaczone na rozwój transportu niskoemisyjnego. W dłuższej perspektywie przyczyni się to do obniżenia kosztów działalności przedsiębiorców i zwiększenia ich konkurencyjności.

Ad 5
Ze względu na fakt, że opłata środowiskowa od pojazdów już obowiązuje, jej modyfikacje – jeśli zostaną wprowadzone – zostaną ustalone na takim poziomie, aby były akceptowalne dla najmniejszych firm. Nie jest przewidziane wprowadzanie dodatkowych mechanizmów ochronnych.

Ad 6
Zmiany w istniejącej opłacie środowiskowej od pojazdów spalinowych, jeśli będą wdrożone, realizować będą zasadę „zanieczyszczający płaci”. Opłata ma na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych (CO₂) oraz takich substancji jak tlenek węgla (CO), węglowodory (HC) i cząstki stałe (PN). Jest elementem polityki środowiskowej mającym poprawić jakość powietrza.

Skuteczność nowych przepisów będzie oceniana na podstawie danych z badań technicznych pojazdów, wskaźników jakości powietrza oraz postępów w realizacji celów klimatycznych i rozwoju elektromobilności. Środki z opłaty będą przeznaczone na programy wspierające wymianę flot na pojazdy niskoemisyjne, co w dłuższej perspektywie poprawi jakość powietrza i konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Dochód z opłaty zostanie przeznaczony na ograniczenie negatywnych efektów transportu i rozwój niskoemisyjnego transportu publicznego, m.in. zakup autobusów zeroemisyjnych i rozwój infrastruktury ładowania.

Ad 7
Informacje o zmianach w systemie opłat będą podane z odpowiednim wyprzedzeniem, tak aby przedsiębiorcy mogli przygotować się do zmian.

Ad 8
Środki z opłaty zostaną przeznaczone m.in. na finansowanie programów wsparcia zakupu zeroemisyjnych pojazdów dla przedsiębiorców.

Ad 9
Planowany sposób realizacji kamienia milowego został uznany za optymalny. Łączy on modyfikację istniejącej opłaty środowiskowej, znanej przedsiębiorcom, z możliwością przeznaczenia większych środków z tych opłat na programy wsparcia – m.in. dofinansowania zakupu pojazdów zeroemisyjnych czy budowy infrastruktury ładowania.

Ad 10
Aktualnie trwają prace nad zakresem zmian w przepisach. Modyfikacja istniejącego systemu opłaty umożliwi minimalizację zmian w procedurach po stronie przedsiębiorców.

Ad 11
Planowane są konsultacje społeczne z udziałem organizacji reprezentujących mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, a także przedstawicieli branż transportowej, usługowej i handlowej. Ich celem jest wypracowanie ostatecznego kształtu regulacji z uwzględnieniem głosu sektora MŚP.

Źródło: www.sejm.gov.pl

Janusz Kowalski, Poseł na Sejm RP 👍