Interpelacja w sprawie braku objaśnień podatkowych dotyczących stosowania ulgi IP Box

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 2 listopada 2025 roku w sprawie braku drugiej części objaśnień podatkowych dotyczących stosowania ulgi IP Box oraz ograniczonej dostępności preferencji dla przedsiębiorców spoza branży IT.

Ulga IP Box, obowiązująca od 2019 r., miała stanowić istotny instrument wspierania działalności innowacyjnej i rozwoju polskiej gospodarki opartej na wiedzy. Umożliwia ona opodatkowanie dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej według preferencyjnej stawki 5%. Zgodnie z założeniami ustawodawcy miała promować tworzenie i komercjalizację innowacji we wszystkich sektorach gospodarki. W praktyce jednak, po ponad pięciu latach obowiązywania przepisów, z ulgi korzystają głównie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w branży IT. Dane Ministerstwa Finansów wskazują, że w 2024 r. spośród 7650 podmiotów korzystających z IP Box aż 7494 to podatnicy PIT – głównie informatycy i programiści. Z ulgi korzysta natomiast zaledwie 156 podatników CIT, mimo że duże przedsiębiorstwa wytwarzają liczne kwalifikowane prawa własności intelektualnej.

Przyczyną tego stanu rzeczy jest brak drugiej części objaśnień podatkowych ministerstwa, które miały doprecyzować zasady obliczania dochodu z kwalifikowanego IP zawartego w cenie towarów lub usług. Pierwsza część objaśnień, wydana w lipcu 2019 r., odnosiła się wyłącznie do prostych przypadków, nie obejmując sytuacji, w których podatnik wykorzystuje kilka praw własności intelektualnej w jednym produkcie. Brak doprecyzowania tych zasad powoduje, że przedsiębiorcy z branż przemysłowych, technologicznych czy biotechnologicznych nie korzystają z preferencji z obawy przed błędami w wyodrębnieniu dochodu z poszczególnych praw IP, co w praktyce wypacza cel ulgi.

Pomimo zapowiedzi resortu finansów druga część objaśnień nie została dotychczas wydana, a możliwość skorygowania rozliczeń za 2019 r. przedawni się z końcem 2025 r. W rezultacie ulga IP Box nie spełnia swojej funkcji prorozwojowej i nie wspiera w wystarczającym stopniu przedsiębiorstw faktycznie zajmujących się tworzeniem innowacyjnych rozwiązań.

Mając na uwadze powyższe, poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Z jakich powodów ministerstwo nie opublikowało dotychczas drugiej części objaśnień podatkowych dotyczących ulgi IP Box?
2. Czy ministerstwo planuje ponowne podjęcie prac nad wydaniem kompleksowych objaśnień, które ułatwią podatnikom z różnych branż stosowanie ulgi IP Box?
3. Czy ministerstwo analizowało skutki gospodarcze braku tych objaśnień, w szczególności w kontekście niskiego zainteresowania ulgą wśród dużych podatników CIT?
4. Czy w ocenie ministerstwa obecny sposób określania dochodu z kwalifikowanego IP w złożonych produktach (zawierających kilka patentów lub wzorów) jest wystarczająco jasny i wykonalny w praktyce?
5. Czy ministerstwo rozważa opracowanie wzorcowej metody kalkulacji kwalifikowanego dochodu w oparciu o przepisy o cenach transferowych, jak pierwotnie zapowiadano?
6. Czy ministerstwo planuje działania mające na celu popularyzację ulgi IP Box wśród przedsiębiorstw spoza branży IT, aby spełniała ona pierwotny cel wspierania innowacyjności w różnych sektorach gospodarki?
7. Czy ministerstwo zamierza przedłużyć możliwość skorzystania z ulgi IP Box za lata 2019–2020 lub umożliwić podatnikom korektę zeznań po terminie przedawnienia, jeśli druga część objaśnień zostanie opublikowana po 2025 r.?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 21 listopada 2025 roku:

Ad 1. Uprzejmie informuję, że wydanie objaśnień w sprawie preferencji IP Box w lipcu 2019 r. miało na celu wyjaśnienie ogólnego charakteru działania tej preferencji podatkowej. Celem objaśnień nie jest rozstrzyganie indywidualnych spraw podatników. Ewentualna próba określenia sposobu obliczenia dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi, z uwagi na różnorodność stanów faktycznych, zawsze miałaby jedynie charakter przykładowy. Ponadto należy wskazać, że z preferencji IP Box może skorzystać każdy podatnik, bez względu na branżę, w której działa, po spełnieniu warunków ustawowych. Wszystko to sprawia, że nie jest możliwe określenie jednego schematu postępowania dla obliczenia wartości dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, który odpowiadałby wszystkim podatnikom kwalifikującym się do skorzystania z tej preferencji.

Ad 2. Resort finansów nie wyklucza w przyszłości podjęcia prac nad uzupełnieniem objaśnień podatkowych we wskazanym zakresie. Niemniej obecnie nie są prowadzone prace w tym kierunku. Aktualnie działania skupiają się na zagadnieniach związanych z ogólną oceną funkcjonowania mechanizmu wsparcia oraz analizą ewentualnych zmian legislacyjnych w zakresie preferencji IP Box.

Ad 3. Ministerstwo Finansów nie prowadziło analiz w zakresie wskazanym w pytaniu. Należy jednocześnie podkreślić, że skorzystanie z tej preferencji podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem podatnika.

Ad 4. Sposób kalkulacji dochodu z kwalifikowanego IP różni się w zależności od sytuacji podatnika. W związku z tym, bez odniesienia do indywidualnego stanu faktycznego, nie ma możliwości ustalenia, czy podatnik może skorzystać z preferencji IP Box i w jakim zakresie. Dotychczasowa konstrukcja obowiązujących przepisów umożliwia dostosowanie mechanizmu obliczeń, w tym opracowanie kluczy alokacji, do indywidualnych potrzeb podatników. Dodatkowo należy wskazać, że przepisy wprost odwołują się do regulacji dotyczących cen transferowych, co jest praktyką stosowaną nie tylko w Polsce, lecz także w innych krajach europejskich wykorzystujących podobne preferencje podatkowe. Tym samym ogólne zasady stosowania cen transferowych stanowią uzupełnienie kalkulacji dokonywanych przez podatników.

Ad 5. Ministerstwo Finansów obecnie nie prowadzi prac w tym zakresie i w najbliższym czasie nie planuje wydawania dodatkowych wytycznych.

Ad 6. W najbliższym czasie Ministerstwo Finansów nie planuje organizacji wydarzeń ani szkoleń dotyczących popularyzacji preferencji IP Box. Tego typu inicjatywy są podejmowane w momencie wprowadzania nowej preferencji, gdy konieczne jest wyjaśnienie mechanizmu jej działania oraz zaprezentowanie podatnikom nowych możliwości. Przepisy dotyczące IP Box obowiązują od 1 stycznia 2019 r., a ponadto wydano stosowne objaśnienia podatkowe. Podatnicy dysponują również kilkuletnią praktyką orzeczniczą i interpretacyjną, z której mogą korzystać przy stosowaniu tej preferencji.

Ad 7. Ministerstwo Finansów nie ma planów wprowadzania szczególnych rozwiązań w tym zakresie – do rozliczeń podatkowych dotyczących preferencji IP Box stosuje się, bez wyjątków, obowiązujące przepisy dotyczące korekt zeznań podatkowych. Należy jednak zaznaczyć, że prawo do skorzystania z preferencji nie jest uzależnione od treści ani terminu publikacji objaśnień podatkowych, lecz od spełnienia warunków określonych w przepisach. W tym kontekście szczególnie istotne jest prawidłowe prowadzenie ewidencji, ponieważ korekta rozliczeń podatkowych jest możliwa wyłącznie wtedy, gdy podatnik prowadził ewidencję rachunkową w sposób właściwy.

Źródło: www.sejm.gov.pl

Janusz Kowalski, Poseł na Sejm RP 👍