Interpelacja w sprawie podatku od niezrealizowanych zysków

Interpelacja posła Janusza Kowalskiego z dnia 9 lipca 2025 roku w sprawie podatku od niezrealizowanych zysków.

1 stycznia 2019 r. Polska, wykonując zobowiązanie wynikające z dyrektywy ATAD (2016/1164), wprowadziła na swoim obszarze tzw. podatek od niezrealizowanych zysków (podatek od wyjścia, ang. exit tax). Idea Komisji Europejskiej, wyrażona treścią przepisów dyrektywy była prosta. Jeśli osoba prawna przenosi się do innego kraju, powinna zrekompensować opuszczanemu państwu fakt, że nie dojdzie w nim do opodatkowania osiągniętego przez nią w przeszłości, niezrealizowanego dochodu – szczególnie w sytuacji, gdy spółka dysponuje majątkiem, który od momentu zakupu zyskał na wartości. Polska regulacja wykroczyła jednak znacznie ponad unijny obowiązek, obejmując podatkiem również osoby fizyczne – tak przedsiębiorców jak i „zwykłych PIT-owców” – osoby, które nie prowadzą biznesu a jedynie inwestują zarobione przez siebie pieniądze. Warunki zgodności takiej regulacji z prawem wspólnotowym podkreślił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 (C-581/17). Wskazał w nim, że pobór exit tax w związku z przeniesieniem majątku do innego państwa UE nie może nastąpić w chwili tego przeniesienia. Przeciwnie, powinien zostać odroczony dając podatnikowi czas na realizację zysku. Wskazane stanowisko TSUE zostało przez Polskę zignorowane. Zważywszy na fakt, że 31 grudnia 2025 r. mija w Polsce termin zawieszenia poboru exit tax od osób fizycznych, pod koniec br. skarbówkę i podatników czekać będzie chaos – masowy pobór podatku od osób fizycznych, nawet do sześciu lat wstecz, a potem – masowe zwracanie pobranego podatku wraz z odsetkami, z powodu niezgodności działań Polski z prawem UE.

Mając powyższe na uwadze poseł Janusz Kowalski zwrócił się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ilu podatników zadeklarowało w poszczególnych kwartałach lat 2019-2024 wystąpienie u nich obowiązku podatkowego w związku z exit tax? Ile było wśród nich podatników PIT a ilu podatników CIT? Ile wynosiła w tym okresie wartość zadeklarowanego przez osoby fizyczne podatku od niezrealizowanych zysków, która objęta została zawieszeniem poboru? Jak wysokiej wpłaty z tytułu podatku od niezrealizowanych zysków oczekuje Ministerstwo Finansów w związku z upływem z dniem 31 grudnia 2025 r. terminu zawieszenia poboru exit tax od osób fizycznych?

2. Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad przedłużeniem terminu zawieszenia poboru exit tax na okres następujący po 31 grudnia 2025 r.? Czy Ministerstwo Finansów planuje podjęcie takich działań?

3. Czy Ministerstwo Finansów widzi sens w poborze exit tax od osób fizycznych w sytuacji, gdy polskie przepisy są sprzeczne z prawem unijnym, przez co konieczny będzie zwrot podatnikom pobranej daniny wraz z odsetkami? W jaki sposób minister finansów chce uniknąć konieczności zwrotu pobranego z naruszeniem przepisów podatku? Na ile minister finansów szacuje straty dla budżetu, wynikające z konieczności zwrotu podatnikom nienależnie pobranej daniny – wraz z odsetkami?

4. Czy planowane jest podjęcie działań legislacyjnych mających na celu dostosowanie polskiej regulacji exit tax do wymagań stawianych przez prawo UE i wyrażonych w orzecznictwie TSUE? Kiedy taki projekt przedstawiony zostanie do konsultacji publicznych? Co będzie zawierał?

5. Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad dalszymi zmianami regulacji exit tax, w szczególności nad wyłączeniem spod opodatkowania wzrostu wartości majątku, następującej już po zmianie rezydencji przez podatnika?

6. Czy minister finansów podziela wyrażane przez przedsiębiorców stanowisko, że kwestią elementarnej uczciwości państwa wobec podatników jest to, aby państwo, które chce partycypować w sukcesie ich działalności, dzieliło z nimi również związane z nią ryzyka? Czy dla realizacji tej zasady nie jest konieczne, aby w toku obliczenia exit tax uwzględniana była również sytuacja, w której wartość sprzedawanych składników majątku nie wzrosła a spadła? Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad taką regulacją? Kiedy odpowiednie przepisy przedstawione zostaną do konsultacji publicznych? Jakie dalsze zmiany w zakresie exit tax planowane są na rok 2026 i 2027?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 28 lipca 2025 roku:

Odnosząc się do pytań dotyczących liczby złożonych deklaracji podatku dochodowego od dochodów z niezrealizowanych zysków oraz wielkości podatku w nich zadeklarowanego, informuję, że od momentu wprowadzenia przedmiotowej regulacji dochody z niezrealizowanych zysków opodatkowane:

1) podatkiem dochodowym od osób fizycznych – zadeklarowało łącznie 13 podatników (w tym za 2020 r – 1 podatnik, za 2021 r. –3 podatników, za 2022 r. – 2 podatników, za 2023 r. – 1 podatnik i za 2024 r. – 6 podatników).

Podatek należny wykazano łącznie w kwocie 10,4 mln zł (stan na dzień 15 lipca 2025 r.). W tym okresie wpływy z tego podatku wyniosły 4,7 mln zł.

2) podatkiem dochodowy od osób prawnych – dochód z niezrealizowanych zysków zadeklarowało łącznie 23 podatników (w tym za 2019 r. – 6 podatników, za 2020 r. – 6 podatników, za 2021 r. – 4 podatników, za 2022 r. – 1 podatnik, za 2023 r. – 4 podatników i za 2024 r. – 2 podatników).

Podatek należny wykazano łącznie w kwocie 0,8 mln zł (stan na dzień 15 lipca 2025 r.). W tym okresie nie odnotowano wpływów z tego podatku.

Odnosząc się do pytań odnośnie planów dalszego przedłużenia terminu do wpłaty przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku należnego od dochodów z niezrealizowanych zysków pragnę poinformować, że w Ministerstwie Finansów został przygotowany projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedłużenia terminu do wpłaty przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku należnego od dochodów z niezrealizowanych zysków. Projekt ten zakłada przedłużenie terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z niezrealizowanych zysków osiągniętych w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 listopada 2027 r. – do 31 grudnia 2027 r., albo do utraty przez podatnika składnika majątku, będącego przedmiotem opodatkowania tym podatkiem, jeżeli ta utrata nastąpiła przed dniem 1 grudnia 2027 r.

Odnosząc się do pytań związanych ze zgodnością obowiązujących przepisówustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków, pragnę podkreślić, że orzecznictwo sądów administracyjnych w Polsce jednoznacznie stwierdza, że prawo unijne reguluje „exit tax” w podatku CIT, ale polskie przepisy dotyczące „exit tax” mogą obejmować również osoby fizyczne.

W świetle istniejącej linii orzeczniczej TSUE (w stosunku do przepisów polskiej ustawy PIT w zakresie tzw. exit tax nie ma orzeczeń sądów europejskich) przepisy dotyczące exit tax od osób fizycznych stanowią naruszenie zasady swobodnego przepływu osób, jeżeli przewidują pobranie tego podatku w chwili zmiany rezydencji podatkowej, podczas gdy w przypadku zachowania rezydencji podatkowej w tym samym państwie członkowskim pobór podatku następuje dopiero w chwili zrealizowania zysków kapitałowych, czyli zbycia danych składników majątku.

Biorąc pod uwagę wnioski wypływające z analizy orzecznictwa TSUE, od czasu wprowadzenia tego podatku, czyli od 1 stycznia 2019 r., termin do wpłaty przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku od dochodów z niezrealizowanych zyskówjest przedłużony rozporządzeniamiMinistra Finansów do końca 2025 r., natomiast gdy nastąpi zbycie przez podatnika przeniesionego składnika majątku – do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zbycie. Taka regulacja jest zbieżna z przytoczonym orzecznictwem TSUE.

Odroczenie terminu płatności podatku, ma na celu uniknięcie ewentualnych zarzutów niezgodności przepisów ustawy PIT dotyczących podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków oraz ma pozwolić na dokonanie analizy funkcjonowania tego podatku i wypracowanie koncepcji ewentualnych zmian w ustawie PIT w tym zakresie.

Jednocześnie pragnę zapewnić, że w Ministerstwie Finansów stale monitorowane jest orzecznictwo TSUE w zakresie norm dotyczących exit tax i podejmowane są wszelkie środki, żeby nie dopuścić do obowiązywania norm, które mogłyby zostać uznane za naruszające prawo unijne.

Odnosząc się do pytań o zmianę przepisów ustawy PIT w zakresie opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków w przypadku zmiany wartości składnika majątku po jego przeniesieniu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zmiany przez podatnika rezydencji podatkowej, informuję, że stosownie do art. 30da ust. 7 ustawy PIT dochód z niezrealizowanych zysków stanowi nadwyżka wartości rynkowej składnika majątku ustalonej na dzień jego przeniesienia albo na dzień poprzedzający dzień zmiany rezydencji podatkowej ponad jego wartość podatkową. Z kolei zgodnie z ust. 12 tego artykułu podstawę opodatkowania podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków stanowi suma dochodów z niezrealizowanych zysków ustalonych dla poszczególnych składników majątku.

Tak więc w świetle obowiązujących przepisów, zmiana wartości składników majątku, która nastąpiła po przeniesieniu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zmiany przez podatnika rezydencji podatkowej (przeniesieniem jego miejsca zamieszkania do innego państwa), nie ma znaczenia na wysokość podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków. Z tej przyczyny obecnie nie są planowane zmiany w tym konkretnym zakresie.

Źródło: www.sejm.gov.pl

Janusz Kowalski, Poseł na Sejm RP 👍

Bądźmy w kontakcie:
▶ YouTube,
▶ Facebook
▶ Tik Tok
▶ Twitter
▶ Threads
▶ Instagram
▶ Linkedin
👉 NAPISZ DO MNIE: kontakt@januszkowalski.pl