“Węgiel – szansa czy problem?”- posiedzenie z udziałem dr inż. Jerzego Markowskiego
II posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Suwerenności Energetycznej:
Drugie posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Suwerenności Energetycznej odbyło się w formie zdalnej, w piątek 30 kwietnia 2021 roku o godzinie 12:00. W posiedzeniu uczestniczyli członkowie Zespołu: poseł Janusz Kowalski – przewodniczący; poseł Małgorzata Janowska – wiceprzewodnicząca; poseł Marek Wesoły – wiceprzewodniczący; poseł Krzysztof Kozik– sekretarz; oraz zaproszeni goście: dr inż. Jerzy Markowski – którego prezentacja „Węgiel – szansa czy problem?” była głównym tematem posiedzenia; Artur Wilk – Związek Zawodowy „KONTRA” TAURON Wytwarzanie; Bogdan Tkocz – NSZZ Solidarność TAURON Serwis; Kazimierz Grajcarek – Komisja Krajowa NSZZ Solidarność; Roman Borecki – Obywatelski Komitet Obrony Polskich Zasobów Naturalnych; Paweł Musiałek – Klub Jagielloński; Jerzy Dudała – redaktor portalu wnp.pl. W posiedzeniu uczestniczyła także przedstawiciel Kancelarii Sejmu RP – Dorota Zielińska Bąk.
Posiedzenie prowadził przewodniczący Zespołu, poseł Janusz Kowalski. Po powitaniu uczestników posiedzenia, głos zabrał pan Jerzy Markowski, przedstawiając prezentację „Węgiel – szansa czy problem?”. Autor rozpoczął od przedstawienia danych dotyczących wydobycia węgla w Polsce, na świecie i w Unii Europejskiej. Zgodnie ze źródłami autora, węgiel kamienny w Unii Europejskiej wydobywa jedynie Polska i Czechy. Wydobycie węgla brunatnego, należy z kolei w głównej mierze do Niemiec, które stanowią ok. 65% wydobycia surowca w całej UE. Dalej w prezentacji autor stwierdził, że same Chiny wydobyły 3,84 mld ton węgla w 2020 roku oraz planują zwiększanie wydobycia. Z kolei Polska produkcja węgla, przy chińskiej stanowi zaledwie 1,7%. Węgiel stanowi aż 38% źródeł produkcji energii elektrycznej na świecie. Tymczasem w porównaniu z krajami azjatyckimi czy USA, kraje Unii Europejskiej mają minimalny wpływ na emisję gazów cieplarnianych.
Następnie rozpoczęto dyskusję nad zaprezentowanymi tezami. Jako pierwsza, głos zabrała pani poseł Małgorzata Janowska, wspominając o planowanej budowie odkrywkowej kopalni węgla brunatnego w Złoczewie i pytając prelegenta o jego zdanie na temat tej inwestycji. Jerzy Markowski stwierdził, iż bez wątpienia taka kopalnia powinna powstać, gdyż za 15 lat mają skończyć się zasoby węgla zasilające Elektrownię Bełchatów.
Poseł Krzysztof Kozik zadał pytanie na temat kosztów wydobycia węgla. Jego zdaniem należałoby przeznaczyć kilka kopalń, by poprzez tanią produkcję węgla, stałyby się strategiczną rezerwą energetyczną, na czas poszukiwania nowych technologii. Obniżenie kosztów, a tym samym ceny węgla, miałoby wpłynąć pozytywnie na atrakcyjność surowca na rynku.
Posła Marka Wesołego interesowało, czy zdaniem prelegenta, Polska jest w stanie budować suwerenny system energetyczny w oparciu o węgiel oraz czy węgiel może być w przyszłości bezpiecznym surowcem dla całej Europy.
Jerzy Markowski odniósł się do pytań, stwierdzając, że jego zdaniem, mając na uwadze budowanie społecznej niechęci wobec górnictwa, a także konieczność stanowczej i rozsądnej interwencji państwa, należy stworzyć odpowiednie zabezpieczenie energetyczne, o którym wspomniał poseł Krzysztof Kozik. Jerzy Markowski zwrócił również uwagę, że Unia Europejska stanowi 13% światowej emisji CO2, a Polska 0.8%. Problem emisji nie leży w wydobywaniu węgla, a w metodzie jego spalania.
Paweł Musiałek z Klubu Jagiellońskiego, autor raportu „Zielony konserwatyzm”, zwrócił się z pytaniem o rentowność kopalń w Polsce i perspektywy dla odzyskania rentowności kopalń.
Głos zabrał Roman Borecki z Obywatelskiego Komitetu Obrony Polskich Zasobów, Naturalnychwskazując, że ślad węglowy elektrowni atomowych, nie jest niższy niż ten pochodzący z nowoczesnych metod spalania węgla. Następnie stwierdził, iż nie zgadza się z Jerzym Markowskim w sprawie technologii podziemnego gazowania węgla, gdyż przeprowadzone testy wykorzystujące tę technologię, okazały się mieć bardzo pozytywne wyniki. Pytanie skierowane do prelegenta, dotyczyło jego opinii na temat zaniechania bądź skupienia się na rozwoju czystych technologii węglowych, lub korzystania z rozwiązań alternatywnych.
Jerzy Markowski, w odpowiedzi na zadane pytanie, w pierwszej kolejności odniósł się do rentowności kopalń, zwracając uwagę, że z uwagi na wahania cen węgla na rynkach światowych, zdecydowana większość kopalń stała się nierentowna. Nierentowność polskich kopalni w dużej mierze wynika z ich wieku, poziomu eksploatacji złóż. Jego zdaniem kluczowe w zwiększaniu efektywności kopalń są geologia oraz korzystanie z nowoczesnych metod budowy oraz reorganizacji kopalń. Ustosunkowując się do pytania Romana Boreckiego, Jerzy Markowski określił się jako zwolennik poszukiwania jakiejkolwiek alternatywy. Ma być to szczególnie ważne, w obliczu poważnego zagrożenia deficytem energetycznym Polski, niemniej jednak technologię podziemnego gazowania węgla uważa za utopijną.
Pytanie Artura Wilka z MKZ ZZ „Kontra”, dotyczyło wyrażenia opinii Jerzego Markowskiego czy rozmowy dotyczące całego sektora energetycznego, w tym także miejsc pracy, powinny być prowadzone przez rząd nie tylko z sektorem wydobywczym, ale również uczestniczącym w energetyce sektorem wytwarzania. Artura Wilka interesowało także, czy powstanie Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego nie powinno być oparte na możliwych inwestycjach w sektorze wytwarzania, mając na uwadze fakt, że zanim powstanie planowana na 2033 rok elektrownia atomowa, powstanie w sektorze energetycznym deficyt, w związku z brakiem wytwarzania oraz spekulacyjnymi cenami prawa do emisji CO2.
Głos zabrał Kazimierz Grajcarek z Komisji Krajowej NSZZ Solidarność, który stwierdził, że węgiel w Polsce jest gwarantem suwerenności zarówno energetycznej jak i państwowej. Z tego powodu kluczowa jest obrona tego surowca oraz edukowanie społeczeństwa, dlaczego się to robi. Zwrócił także uwagę, iż nie ma konkretnych i jednoznacznych badań, na temat pozostałych zasobów węgla na terenie Polski.
Odpowiadając na zadane pytania, Jerzy Markowski stwierdził, iż jego zdaniem celowe rozgraniczenie sektorów wydobywczego i wytwórczego, doprowadzi do upadku sektora wydobywczego, gdyż wytwórstwo z racji dużo bardziej zaawansowanych technologii, jest w stanie samemu się uratować. Doprowadzi to do zwiększenia importu węgla do Polski. Odnośnie do posiadanych zasobów węgla w Polsce, zdaniem Jerzego Markowskiego węgla jest w Polsce dużo więcej niż przewidują to jakiekolwiek prognozy.
Kończąc posiedzenie, przewodniczący Zespołu, poseł Janusz Kowalski podziękował Jerzemu Markowskiemu oraz wszystkim uczestnikom posiedzenia, a także poprosił prelegenta o podsumowanie całej dyskusji. Jerzy Markowski, podsumowując posiedzenie, wyraził oczekiwanie, aby przekonywać elity, że celem górnictwa nie jest spełnianie się górników, a służba państwu.
